چین به عنوان دومین اقتصاد بزرگ جهان در سالهای اخیر تلاش های بدون وقفه‌ای را صرف ترویج و اشاعه ی استفاده بین المللی از یوآن کرده است. این کشور با پروژه 7 تریلیون دلاری کمربندراه یکی از مهمترین جاه طلبی های خود را در میان کشورهای عضو لابی کرده است و آن استفاده از ارز این کشور به عنوان یک ارز بین المللی بوده است. بر کسی پوشیده نیست که از نشست بریکس گرفته تا لابی های مشترکی که با کشور روسیه به انجام رسانده همه و همه در تلاش برای ایجاد کمپینی برای خارج شدن از دلار بوده تا شاید مقدمه ای برای تجارت به یوآن باشد. اما نکته اینجاست که چین از امکانات و توانایی لازم برای عرضه کردن یوآن به عنوان یک ارز بین المللی برخوردار نیست. اگرچه چین در توسعه استفاده از یوآن تا امروز موفقیت های زیادی داشته اما پیش از هر چیزی مهم است بدانیم که اقتصاد چین به شدت وابستگی شدیدی به دلار دارد، تمامی سیستم مالی چین مبتنی بر دلار است. حتی بزرگترین بانک های این کشور به دلار آمریکا وابسته هستند.
صداهای جدیدی در بدنه دولت چین شنیده می شود مبنی بر اینکه این کشور باید از دلار عبور کند. گروهی نیز با تکیه بر این منطق که یوآن هنوز جایگاه بین المللی خود را نیافته، تاکید بر استفاده از یورو به عنوان ارز برای تجارت های جهانی این کشور کرده اند. پس از جنگ روسیه و اوکراین، چین با دقت بسیار بالا در حال مشاهده اتفاقاتی است که توسط جهان غرب، بالاخص آمریکا بر روسیه وارد آمده است. تحریم های علیه روسیه دولت چین را بیش از پیش علاقمند به توسعه یوآن به عنوان ارز بین المللی کرده تا در صورت اعمال تحریم های آمریکا علیه این کشور، امکان از بین بردن آثار تخریبی تحریم های آمریکا برای چین وجود داشته باشد. چین از روسیه به عنوان یک تجربه عینی بهره می برد. اگرچه روسیه پس از تحریم های آمریکا ذخایر دلاری خود را بسیار کاهش داده است اما حجم ذخایر ارزی چین از ذخایر کشور روسیه بسیار وسیع تر است. ذخایر ارزی چین رقمی مابین 3.1 تا 3.3 تریلیون دلار است که از این میزان رقمی نزدیک به 60 درصد به صورت دلاری ذخیره شده است.
نکته نگران کننده تر برای چین حضور ترامپ به عنوان رئیس جمهور ایالات متحده آمریکاست. علتی که دلیل ریزش ارزش یوآن در هفته های گذشته شده است. جنگ تجاری دولت اول ترامپ، آسیب های بسیار بدی را به بدنه اقتصاد چین و یوآن زده و خبر بدتر برای این کشور این است که ترامپ این بار صحبت از 60 درصد تعرفه روی کالاهای چینی می کند که این بیان گر جنگ تجاری‌ای بدتر از جنگ تجاری قبلی است. از چندهفته ی گذشته تا روز انتخابات آمریکا هر چه بازار بیشتر متقاعد شد که ترامپ رئیس جمهور بعدی آمریکا است یوآن به ریزش خود ادامه داد و پس از انتخاب رسمی ترامپ، یوآن با سرعت بسیار بیشتری در این سیر افولی ارزش خود را از دست داد. آنچه که واضح و مبرهن است ذکر این نکته است که بازار بسیار به کلمه 60 درصد تعرفه ترامپ واکنش تندی نشان داده. احتمال رسیدن یوآن به نقطه 7.5 نسبت به یک دلار وجود دارد و اینکه روی این قیمت تنظیم شود. از زمان انتخاب ترامپ، بازار به لیست وزرای پیشنهادی ترامپ توجه ویژه ای نشان داده است، و انتخاب مایک والتز به عنوان مشاور امنیت ملی، پیت هگست به عنوان وزیر دفاع و مارکو روبیو برای پست وزارت امور خارجه بازارهای مالی مرتبط با چین را بیش از پیش نگران کرده است. تنها روش مقابله به مثل چین، به عنوان بزرگترین دارنده ی اوراق خزانه دولتی آمریکا، به حراج گذاشتن اوراق قرضه آمریکاست تا افزایش دادن رقم yield در این اوراق و بالا بردن نرخ بهره، دولت آمریکا را وادار به بازپرداخت سنگین برای این این اوراق کند. اینکه این روش تا چه میزان کارا باشد موضوع دیگری است اما بعید است که بتواند ضربه سنگینی به دولت آمریکا وارد کند. و یا اینکه علاقه ترامپ به دلار ارزان تر برای افزایش صادرات ممکن است در کوتاه مدت ساپورتی موقت برای یوآن به حساب آید.
به هر روی، چین خیلی خوب این نکته را درک کرده است که اولین قدم برای ساختن یک ارز بین المللی، ثبات در قیمت است. با این ریزشی که به صورت مستمر در حال رخ دادن است، و بعید به نظر می رسد که تا مدت زمانی که پیش رو داریم متوقف شود، آرزوی چین برای ساختن یک ارز بین المللی نقش برآب خواهد شد. وضعیت یوآن نسبت به جنگ تجاری قبلی در جایگاهی به مراتب بدتری قرار دارد و این ادعا سه دلیل دارد. نخست آنکه ارز یوآن دارای yield یا نرخ بازدهی پایین تری نسبت به دلار است که به خودی خود منجر به کاهش ارزش این ارز نسبت به دلار آمریکا می شود. دوم آنکه سرمایه گذاری خارجی در چین بسیار کاهش پیدا کرده است و سوم آنکه وضعیت و چشم‌انداز اقتصادی، به ویژه پس از کاهش سرعت رشد مستمرِ تولید ناخالص داخلی چین نگران کننده است. در آخرین گزارش سوئیفت، این سازمان اعلام کرده است که در ماه سپتامبر، تراکنش جهانی یوآن 3.6 درصد کاهش پیدا کرده است، این رقم در ماه جولای وضعیت بدتری داشته که 4.7 درصد کاهش در تراکنش های بین المللی بوده است.
برخی از کارشناسان معتقدند اگر ریزش ها همچنان ادامه داشته باشد احتمال آن وجود دارد که ارزش یوآن در سال 2025 نسبت به دلار به رقم 8 به 1 برسد که این تجربه در 17 سال گذشته بی سابقه بوده. عملاً اگر این پیشبینی محقق شود بدان معنی است که یوآن چین امکان ریزش به نقطه ای را دارد که در سال 2006 زمانی که اقتصاد چین کوچک تر از اقتصاد آلمان بوده تجربه کرد. به عبارتی دیگر این بدان معنی است که اقتصاد چین به عنوان دومین اقتصاد بزرگ جهان و یک اقتصاد مدعی در عرصه ی بین الملل برای نخستین بار در تاریخ خود چنین ریزش قیمتی را تجربه خواهد کرد.
نگران کننده تر از آن این است که دولت چین برای کاهش آثار تخریبی تعرفه های دولت دوم ترامپ چاره ای نخواهد داشت مگر اینکه اجازه ریزش بیشتر یوآن را به بازار بدهد تا در جنگ تعرفه دولت ترامپ بتواند رقابت‌پذیری خود برای تجارت با آمریکا را بهبود ببخشد. در حال حاضر دولت چین اجازه نوسانات در نهایت 2 درصدی را برای یوآن قانونی کرده و اجازه نفوذ به بیش از 2 درصد را برای بازار منع کرده است و با توجه به تجربه‌ی که چین در سال 2015 پس از کاهش 1.9 درصدی ارزش یوآن ظرف یک روز که در نهایت منجر به خروج سرمایه عظیمی در کشور شد بعید است که چین تاب و توان چنین تجربه‌ای را داشته باشد. پس از این رویداد، اعتماد به یوآن بسیار کاهش پیدا کرد. اما اگر برای خنثی کردن تعرفه های تجاری دولت دوم ترامپ اجازه ریزش بیش از پیش یوآن را صادر کند این در نهایت منجر به خروج سرمایه زیادی از کشور و در نهایت وضعیت بدتر اقتصادی خواهد شد.
با این وجود که همچنان ترامپ دولت را به صورت رسمی تحویل نگرفته چین نرخ reference rate را کاهش داده است. این کاهش نرخ به جهت ارزان‌تر کردن یوآن برای افزایش حجم صادرات این کشور به آمریکاست. از سال 2021 این نخستین باری است که چین در هفتمین هفته ی متوالی در حال ریزش قیمتی است.
در یک برهه ای حجم صادرات چین به آمریکا 21 درصد کل واردات آمریکا بوده است که پس از انتخاب ترامپ کاهش یافت و این روند کاهشی همچنان ادامه دارد. تا پایان سال 2023 این رقم به 13.9 درصد کاهش یافته است. از سال گذشته چین عنوان بزرگترین شریک تجاری آمریکا را از دست داده است و این عنوان امروز متعلق به کشور مکزیک است.
حضور ترامپ فقط منجر به ریزش ارزش یوآن نشده، بلکه بسیاری از ارزهای آسیایی مانند رینگیت مالزی، بات تایلند و دلار تایوان روند ریزشی را تجربه کردند. دو ارز آسیب پذیر دیگر از ون کره جنوبی و دلار سنگاپور می توان یاد کرد. دلیل ریزش قیمتی این ارزها اختلاف در سطح نرخ بهره میان این کشورهاست که دارای نرخ بهره پایین‌تری نسبت به نرخ بهره آمریکا هستند که از رقم بالاتری برخوردار است. بازارهای آسیایی نگران تعداد کمتر کاهش نرخ بهره توسط فدرال ریزرو نسبت به پیشبینی ها هستن که می تواند روند ریزشی ارزهای غیر دلاری را بیشتر کند.
- شهباز شریف: به تلاش‌های صادقانه خود در زمینه کاهش تنش‌ها [میان ایران و آمریکا] ادامه می‌دهیم - ۱۴۰۵-۰۷-۱۹
- ادعای وزیر خزانه‌داری آمریکا: با پاکستان و ترکیه همکاری می‌کنیم تا همه مسیرهای زمینی ایران را قطع کنیم - ۱۴۰۵-۰۷-۱۹
- آمریکا مجوز انجام معاملات مرتبط با فروش، تحویل، تخلیه و واردات گازوئیل روسیه را تا آوریل ۲۰۲۷ صادر کرد - ۱۴۰۵-۰۷-۱۸
