وال استریت ژورنال نوشت: با پایان انتخابات میاندورهای آمریکا، مشاوران دونالد ترامپ و متحدان خارجی او با شتاب در تلاشاند بر تصمیم رئیسجمهور درباره پایان دادن به جنگ با ایران یا ازسرگیری آن تأثیر بگذارند.
در ادامه این مطلب آمده: رأیدهندگان در انتخابات میاندورهای مخالفت قاطع خود را با جنگ نشان دادند و پس از آن، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، در شبکههای اجتماعی این پرسش را مطرح کرد که آیا این جنگ ارزش هزینههایش را داشته است یا خیر. مقامهای آمریکایی گفتند ونس پیش از انتشار آن پیام، به رئیسجمهور گفته بود که قصد دارد شکست انتخاباتی را به جنگ نسبت دهد.
اردوگاه دیگری که پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، و دریاسالار برد کوپر، فرمانده سنتکام، در آن قرار دارند، در جریان نشستهای توجیهی اخیر درباره گزینههای نظامی، از بازگشت به عملیات نظامی گسترده حمایت کردهاند؛ این موضوع را مقامهای آمریکایی اعلام کردند.
چندین مشاور تندرو خارج از دولت نیز از روز انتخابات تاکنون با ترامپ تماس گرفتهاند تا استدلال کنند که میراث سیاسی او به وادار کردن ایران به تسلیم برنامه هستهایاش بستگی دارد؛ اقدامی که به رئیسجمهور اجازه میدهد ادعا کند فداکاری سیاسی ناشی از جنگ، در نهایت ارزش هزینههای آن را داشته است. این موضوع را مقامهای آمریکایی و یک منبع دیگر آگاه از مسئله اعلام کردند.
مارکو روبیو، وزیر خارجه، و اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، از تشدید تحریمها و ادامه محاصره تجارت ایران حمایت کردهاند.
در مقابل، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، مانند ونس خواستار ادامه حمایت ترامپ از تلاشهای دیپلماتیک برای دستیابی به توافقی بهمنظور پایان دادن به جنگ و بازگشایی تنگه هرمز شده است. مقامها گفتند مشاوران دیگری در خارج از دولت نیز با ترامپ تماس گرفته و به او گفتهاند که زمان پایان دادن به جنگ فرا رسیده است.
در همین حال، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، همچنان برای ازسرگیری حملات فشار میآورد. متحدان آمریکا در خلیج فارس اما نسبت به این اقدام تردید بیشتری دارند.
مقامهای قطری روز جمعه اعلام کردند که تلاش دقیقه نودی خود را برای جلوگیری از آغاز عملیات نظامی جدید آمریکا و پر کردن شکاف میان دو طرف درگیر آغاز کردهاند؛ تلاشی که هدف آن بازگشایی تنگه هرمز و لغو محاصره آمریکا است.
شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر قطر، در رویدادی در آکسفورد انگلیس گفت: «میانجیهای ما همین حالا در حال تلاش هستند تا از وقوع موج دیگری از تشدید تنشها در منطقه جلوگیری کنند.»
شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، روز جمعه با دونالد ترامپ گفتوگو کرد و مقامهای کشورهای حاشیه خلیج فارس اعلام کردند نشانههایی وجود دارد که هر دو طرف به دنبال راهی برای خروج از بحران هستند.
به گفته این مقامها، قرار است مقامهای ایرانی طی روزهای آینده و احتمالاً از روز شنبه به دوحه، پایتخت قطر، بازگردند تا درباره توافق احتمالی گفتوگو کنند.
وزرای خارجه کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز در تلاش بودهاند ترتیبی برای برقراری تماس تلفنی با ترامپ یا برگزاری نشستی در سطح عالی در واشنگتن فراهم کنند تا از توافق حمایت کنند. این موضوع را افرادی آگاه از گفتوگوها اعلام کردند.
به گفته این افراد، توافق مورد بحث قرار است بازه زمانی مذاکرات مقدماتی را از ۶۰ روز ــ مدتزمان تعیینشده در تفاهمنامه ژوئن ــ به دو روز کاهش دهد تا مذاکرات هستهای تقریباً بلافاصله آغاز شود.
یکی از این افراد گفت چنین توافقی میتواند راهی برای ترامپ فراهم کند تا بدون از دست دادن وجهه سیاسی خود، روند پایان دادن تدریجی به جنگ را آغاز کند. با این حال، مشخص نیست ایران چنین توافقی را خواهد پذیرفت یا خیر.
این رایزنیها نشان میدهد که ترامپ در آستانه اتخاذ تصمیمی سرنوشتساز قرار دارد؛ تصمیمی که میتواند مسیر باقیمانده دوران ریاستجمهوری او را تعیین کند، اما این بار بدون برخورداری از پشتوانه یک تیم متحد یا فضای سیاسی مساعد.
ترامپ روز پنجشنبه به خبرنگاران گفت: «اکنون تصمیم خواهیم گرفت. ترجیح میدهم در صورت امکان بقیه کشور را نابود نکنم، اما شاید مجبور شوم این کار را انجام دهم. بهزودی خواهید فهمید.»
روز جمعه عصر، پس از آنچه یک مقام آمریکایی حملات محدود توصیف کرد، گزارشهایی از وقوع انفجار در جزیره قشم در تنگه هرمز منتشر شد.
سوزان مالونی، کارشناس مسائل ایران و معاون بخش سیاست خارجی مؤسسه بروکینگز، گفت: «پیروزی دموکراتها در انتخابات میاندورهای، وضعیت دشواری را که رئیسجمهور با آن روبهرو است، وخیمتر میکند.»
او افزود گزینههایی که پیش روی ترامپ قرار دارند، «احتمالاً تنها هزینههای راهبردی و اقتصادیای را که آمریکاییها تاکنون پرداختهاند، افزایش خواهند داد.»
مقامهای آمریکایی به ترامپ گفتهاند که هیچیک از مسیرهای پیش رو بدون خطر نیست.
ایران تهدید کرده است در صورت حمله، دامنه اقدامات تلافیجویانه خود را فراتر از خاورمیانه گسترش خواهد داد. اما اگر ترامپ نشانههایی از قصد خود برای خروج از جنگ بروز دهد، تهران ممکن است در مذاکرات امتیازات بیشتری مطالبه کند یا برای تصرف تنگه هرمز تلاش کند.
اختلافنظرها و توصیههای متناقض، تصمیم دشوار ترامپ را برای او دشوارتر کرده است. مقامها میگویند ترامپ از روز سهشنبه و پس از مشخص شدن نتایج انتخابات، میان بیاعتنایی به پیام انتخاباتی رأیدهندگان و احساس سرخوردگی از آن در نوسان بوده است.
ترامپ هنوز بهطور قطعی اعلام نکرده است که چه تصمیمی خواهد گرفت و اغلب در یک زمان هم از تمایل خود به دیپلماسی و هم از حملات جدید سخن میگوید.
ترامپ در گفتوگو با خبرنگاران در این هفته گفت که برای هدف قرار دادن برنامه هستهای ایران «چارهای جز پذیرفتن هزینه سیاسی» ندارد.
او افزود: «اگر مجبور بودم دوباره این کار را انجام دهم، باز هم همین کار را میکردم، زیرا در بلندمدت تنها راهحل همین است.»
یک مقام کاخ سفید گفت ترامپ برای تصمیمگیری عجلهای ندارد، چراکه اقتصاد ایران در حال تضعیف شدن است و جریان انتقال نفت از تنگه هرمز ادامه دارد.
یک مقام پنتاگون گفت وظیفه این وزارتخانه، تدوین گزینههای نظامی و اجرای آنها در صورت دستور رئیسجمهور است.
با این حال، به گفته این مقامها، زمانبندی ایدهآل برای ازسرگیری عملیات نظامی از اواخر ماه جاری میلادی آغاز میشود؛ زمانی که تجهیزات نظامی بیشتری به خاورمیانه میرسند.
با این حال، برخی کارشناسان میگویند مشخص نیست حملات بیشتر بتواند ایران را به توافق وادار کند؛ بهویژه پس از آنکه حکومت ایران توانسته است هشت ماه جنگ را پشت سر بگذارد.
بهنام بنطالبلو، پژوهشگر ارشد اندیشکده بنیاد دفاع از دموکراسیها، گفت معتقد است ترامپ باید «موضع خود را حفظ کند» و اجازه دهد تحریمها و محاصره اقتصادی بهمرور اثر خود را نشان دهند.
او گفت: «فکر میکنم رئیسجمهور در این مقطع دست برندهای در اختیار دارد و این دست برنده، مسئولیت تشدید تنش یا تعامل را بر عهده جمهوری اسلامی خواهد گذاشت.»
او افزود: «مزایای درگیری، با توجه به اینکه ایران تا چه اندازه توانسته است توان خود را بازسازی کند، در مقایسه با هزینههای اقتصادی و سیاسی درگیری که احساس خواهد شد، بسیار ناچیز است.»
همچنان پرسشهایی درباره مدت حضور هگست در حلقه ارشد تصمیمگیری پنتاگون و اتاق وضعیت کاخ سفید وجود دارد.
مقامهای کاخ سفید و قانونگذاران جمهوریخواه شروع به مقصر دانستن هگست کردهاند. روزنامه والاستریت ژورنال گزارش داده است که آنها هگست را مسئول متقاعد کردن ترامپ به این موضوع میدانند که جنگ با ایران ظرف چند هفته به پایان خواهد رسید.
ترامپ میگوید همچنان اعتماد کامل خود را به هگست حفظ کرده است. سخنگویان پنتاگون نیز اعلام کردهاند که وزیر دفاع انتظار دارد تا پایان دوره دولت کنونی در سمت خود باقی بماند.
اگر ترامپ برای دستیابی به توافق صلح و پایان دادن به جنگ تلاش کند، احتمالاً با طرفهای ایرانیای روبهرو خواهد شد که تمایل کمتری به دادن امتیازهای مورد نظر او دارند.
او توضیح داد که تهران خواهان بازگشت به تفاهمنامه تابستان امسال است؛ توافقی که به حکومت ایران اجازه میداد بار دیگر نفت خود را در بازار آزاد به فروش برساند و پیش از هرگونه گفتوگو درباره برنامه هستهای، تنگه هرمز بهطور کامل بازگشایی شود.
با وجود آنکه رئیسجمهور اعتمادبهنفس خود را نشان میدهد، پیچیدگیهای هر یک از سه مسیر پیش رو و ادامه اختلافنظرها، هیچ مزیت روشن و قطعیای برای ترامپ باقی نمیگذارد.
ست جونز، رئیس بخش امنیت و دفاع در اندیشکده مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی (CSIS)، پرسید: «کدام گزینه را انتخاب میکنید که از بقیه کمتر بد باشد؟»
- رئیسجمهور چین: تأکید بر حل اختلافات از طریق گفتوگو و مقابله با چالشها از مسیر اتحاد و همکاری در منطقه آسیا - ۱۴۰۵-۰۸-۲۷
- قالیباف: در وضعیت «نه جنگ و نه صلح» نخواهیم ماند - ۱۴۰۵-۰۸-۲۴
- اردوغان در گفتوگو با پزشکیان: خواستار بازگشت «بدون تأخیر بیشتر» به مسیر دیپلماسی برای پایان دادن به جنگ علیه ایران هستیم - ۱۴۰۵-۰۸-۲۱

